بسمه تعالي

فرش دستباف در جهان معمولاً بعنوان كف پوش اتاق و در مواردي براي تزئين ديوار يا ميز و يا مبل مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين كالا در كشورهاي تركيه، پاكستان، افغانستان، هندوستان، چين، نپال، و…. و كشورهاي شمال آفريقا (الجزاير، تونس، مراكش) بافته مي شود ليكن زادگاه فرش دستباف ايران بوده  و به لحاظ ويژگيهايي كه از نظر اصالت و زيبايي نقوش و كيفيت بافت دارد، فرش ايران كالايي است هنري و با ارزش كه با مرور زمان نه تنها مصرف آن به فراموشي سپرده نشده بلكه توانسته با گسترش تكنولوژي و ماشيني شدن زندگي، جاي خود را در موزه‌ها، كاخهاي مجال، هتلهاي بزرگ و … باز كند.در حال حاضر رقيبان فرش ايران، با استفاده از نيروي كار ارزان و نيز با استفاده از تكنولوژي و همچنين مديريت مناسب توانسته‌اند حضور ايران را در بازار جهاني فرش كمرنگ تر كنند.

همانطور كه مي‌دانيم در سطح جهان كشورهاي زيادي هستند كه فرش ايران به آنها صادر ميشود، كشورهاي كه از واردكنندگان قديمي فرش هستند، كشورهاي جديد كه خواهان فرش ايران هستند و همچنين كشورهاي ناشناخته‌اي كه با تبليغات مناسب مي‌توان سهم عمده‌اي از فرش ايران را به آنجا صادر كرد. اميد است با چاره‌ جويي و همچنين مديريت توليد، فروش و صادرات گامي نو در اين راه برداشته شود. 

وضعيت فعلي فرش ايران

روزگاري نام ايران با فرش ايران در سراسر جهان عجين بود و شهرت فرش و هنرمندان توانمند ايراني شهره جهان بود، اما امروزه رقيباني از گوشه و كنار جهان كه سابقه و قدمتي در اين صنعت و بازار جهاني ندارند سربرآورده و بيش از 50 درصد از سهم بازار را به خود اختصاص داده‌اند. كشورهايي همچون پاكستان، هند و نپال توانسته‌اند سهم بازار و ايران از اين صنعت تنگ‌تر كنند و سهم چند درصدي ديروزخود را به 50 درصد امروز برسانند. اين در حالي است كه  بيش از ده ميليون خانوار در ایران از طريق اين صنعت ارتزاق مي‌كنند؛ راه‌اندازي كارگاه، سرمايه چنداني نمي‌طلبد و نقش صنعت فرش در اشتغال‌زايي غیر قابل انکار است.

در طي بيست و اندي سال اخير روند صادرات فرش ايران نزولي بوده و به پايين‌ترين حد خود رسيده است. اين در حالي است كه بازارهاي جهاني روبه ‌گسترش است و جمعيت جهان نيز بيشتر از 50 درصد افزايش يافته است. طبيعي است كه ميزان مصرف فرش باید  به مراتب بيش از20 سال گذشته باشد.

اخبار مرتبط

 رييس مركز ملي فرش: نام ايران در جهان با فرش دستبافت عجين شده  است .

‪۸۶/۰۴/۲۰

رييس مركز ملي فرش ايران گفت: فرش دستبافت ايراني در دنيا به عنوان يك توليد هنري ارزشمند شناخته مي‌شود و نام ايران و ايراني در جهان با فرش و قالي دستبافت عجين شده است. "مرتضي فرجي" در مراسم طرح تكريم و تجليل از هنرمندان فرش دستباف ايران افزود: اين امر برگرفته از ذوق، خلاقيت و توانمندي طراحان و بافندگان هنرمند و برجسته فرش ايراني است. وي اظهار داشت: در بحث فرش عوامل بسياري موثر و اثرگذار هستند كه طرح و نقش از مهم‌ترين اين عوامل مي‌باشند.

وي تصريح كرد: فرش دستبافت ايراني به دليل طراحي بسيار زيبا و نقش‌هاي ماندگار، اصيل ، هنرمندانه و زيبا متقاضيان زيادي در دنيا دارد.

فرجي با تاكيد بر تجليل از مقام هنرمندان و طراحان برجسته فرش ايراني گفت: متاسفانه تاكنون آنچنان كه شايسته است از بافندگان و طراحان هنرمند فرش ايراني تجليل و تكريم بعمل نيامده و اين هنرمندان و استادان نامدار از ياد رفته اند.

وي تاكيد كرد: تجليل از استادان هنرمند طراح فرش ايراني در حقيقت تكريم و تجليل از فرهنگ و هويت كهن اين مرز و بوم است و حركتي موثر در حوزه فرهنگي و كلي است.

وي تصريح كرد: بايد طرح تكريم و تجليل از اساتيد برجسته اين هنر اصيل ايراني به عنوان برنامه‌اي دائمي در دستور كار متوليان امر باشد. وي با اشاره به مزيت‌هاي بي‌شمار توليد فرش دستبافت ايراني در حوزه‌هاي اقتصادي و اجتماعي افزود: بايد هنرمندان و فعالان اين عرصه همواره مورد توجه و حمايت قرار گيرند. دراين مراسم كه با حضور جمعي از اساتيد، هنرمندان و فعالان حوزه فرش دستبافت در موزه فرش ايران برگزار شد از مقام هنري دو استاد برجسته فرش ايراني تجليل و تكريم شد.

دراين طرح با اهدا لوح تقدير، تنديس بلورين، هدايايي ويژه و كتابهاي رنگ وحش و گره عشق از "جعفر پاكدست" و "قدرت‌الله مينائيان" دو استاد برجسته در زمينه طراحي فرش ايران تجليل و تكريم شد.

همچنين در ادامه اين مراسم با اهدا لوح تقدير و هدايايي از خدمات ارزنده مرحوم استاد ارچنگ، استاد غلامحسين خياباني ، دكتر اسكندر پورخرمي و موسسه فرهنگي مكتب فرش رسام در زمينه طراحي و توليد فرش و قالي تجليل شد.

 خريداران فرش  Carpet Buyers 

Exhibition                                   نمايشگاه

بازارهاي هدف

اسپانيا

 الف : فرش مورد تقاضا

1- رنگ : مردم اين كشور به رنگهاي شاد و ملايم علاقمندي خاصي دارند . كرم ، روناس، بژ و آبي را بيشتر دوست دارند .

2- طرح و نقشه :  قشقايي ، بلوچ و قفقاز و تركمن ، تبريز ، قم و نائين مورد توجه است .

3- اندازه : عمدتا" كوچك حداكثر تا 6 متر

4- نوع بافت : رجشمار و تكنيك بافت از اهميت ويژه اي برخوردار نمي باشد و قيمت براي مردم اين كشور مهم است .

5- مواد اوليه : استفاده از پشم گوسفندان ايراني توصيه مي شود .

 ب: شرايط خريد

با توجه به درآمد سرانه مردم اسپانيا موضوع قيمت براي مردم اين كشور مهم است و براي اين بازار بايد فرشهاي تجاري با قيمت مناسب بالاخص طرحهاي خلوت با رجشمار متوسط عرضه شود .

ج : سهم بازار

قريب به 3% از بازار فرش اروپا متعلق به كشور اسپانيا است . در سال 1999 ميلادي بالغ بر 386372 متر مربع فرش دستباف از 162 37749 متر مربع فرش بازار اتحاديه اروپا مربوط به كشور اسپانيا بوده است كه به ترتيب هندوستان با 129457 متر مربع ، چين با 28295 متر مربع ، نپال با 15986 متر مربع و بالاخره ساير كشورها با 17899 متر مربع بيشترين واردات فرش به اين كشور را داشته اند . اسپانيا در سال 1384 از نظر وزني 7/0 % و از نظر ارزشي 5/0 % از بازار جهاني فرش دستباف ايران را به خود اختصاص داده است . در 8 ماهه سالجاري سهم اين كشور از بازار جهاني فرش دستباف ايران از نظر وزني و ارزشي معادل 6/0% مي باشد .

 نگاه آماري به وضعيت فرش ايران و جهان طي ساليان اخير