گزارش اجمالي وضعيت توليد و صادرات خرما در كشور و استان كرمان 1- وضعيت توليد خرما در حال حاضر سطح زير كشت نخيلات در جهان به بيش از 950 هزار هكتار مي رسد كه از اين ميزان 5500 هزار تن خرما بدست مي آيد . سهم كشور ايران از توليد جهاني 16 درصد  مي باشد كه با توجه به نوسانات توليد اين سهم نيز تغيير مي كند . سطح زير كشت نخيلات در ايران 200 هزار هكتار و توليد خرما 1000- 950 هزار تن مي باشد . با توجه به اينكه كشور ايران در سال 1381 مقام اول توليد خرما در جهان را به خود اختصاص داده است ولي از نظر ميانگين توليد در هكتار و از نظر ارزش توليدات صادراتي در رتبه و جايگاه مناسبي قرار نداريم . خرما در 13 استان كشور توليد و 9 استان مازاد توليد دارند . از مجموع خرماي توليدي كشور ساليانه 400-350 هزار تن مصرف داخلي ، 150 - 100 هزار تن صادرات ، 25-20 درصد ضايعات و بقيه نيز در صنايع تبديلي به شيره خرما ، عسل خرما و الكل خرما تبديل مي شود . استان كرمان با داشتن 42 هزار هكتار نخل بارده و 270-200 هزار تن اولين توليد كننده خرما در كشور به شمار مي آيد . متوسط سرانه مصرف خرما در كشور 7-5 كيلوگرم مي باشد و اين رقم در استان كرمان به 30 كيلوگرم مي رسد . يكي از اقلام مهم خرماي توليدي كرمان خرماي مضافتي مي باشد كه با توجه به ويژگي خاص اين محصول جمع آوري و بسته بندي و نگهداري آن حائز اهميت مي باشد . 2- تحليل وضعيت موجود و موانع و مشكلات توليد و صادرات خرما - توليد بيش از مصرف داخلي و ضايعات قابل ملاحظه ، نامرغوب بودن تعدادي از واريته ها ، عدم كيفيت مناسب صادراتي و بازار مطمئن ، سبب سرگرداني نخلكاران گرديده و انگيزه فعاليت و نگهداري بهداشتي باغات را از بين برده است . - تفاوت قيمت صادراتي محصول خرما در ايران با ساير كشورهاي خرما خيز ( خرماي ايران هر كيلو 30 تا 40 سنت و ساير كشورها هر كيلو 5/2 تا 5/12 دلار ) - سنتي بودن مراحل كاشت ، داشت و برداشت و شيوه هاي غير بهداشتي بسته بندي ، حمل و نگهداري محصول خرما - نبود صنايع تبديلي و فرآوري پيشرفته و مدرن - ضعف تشكلهاي صادراتي استاني و مركزي كه بطور تخصصي در عرصه خرما فعاليت دارند . - ثابت بودن نرخ ارز  و تغييرات قيمت خرما - عدم استفاده از سيستم Haccp  درفرآوري و بسته بندي محصول خرما در كليه باغات - فرسوده بودن يا از نوع غير تجاري و غير اقتصادي بودن نخيلات 3- صادرات خرما صادرات خرماي ايران بين 150- 100 هزار تن در نوسان مي باشد و كشورهاي هند ، مالزي ، كانادا ، جامعه اروپا ، امارات متحده عربي و تركيه عمده ترين وارد كنندگان خرماي ايران محسوب مي شوند . در جدول ذيل ارزش صادرات خرماي كشور و مقايسه سهم صادرات خرماي استان با كشور طي سالهاي 1378 - 1383 ملاحظه مي شود . لازم به ذكر است كه مقدار زيادي از خرماي توليدي استان كرمان از ساير گمركات صادر مي شود كه در جدول ذيل لحاظ نشده است .                               جدول صادرات خرماي كشور و استان طي سالهاي 1383-1378 سال صادرات خرماي كشور ( هزار دلار) صادرات خرماي استان ( هزار دلار) سهم استان كرمان از كل كشور ( به درصد) 1378 22797 247 1/1 1379 26538 287 1/1 1380 29357 368 2/1 1381 28027 577 2 1382 43800 1307 3 1383 36900 1715 6/4 جمع 187419 4501 4/2 *******      جدول ميزان صادرات خرما از گمركات و درصد تغييرات نسبت به سال قبل سال وزن (تن)         ارزش            (هزار دلار) متوسط قيمت (تن - دلار) درصد تغييرات ارزشي نسبت به سال قبل 1378 566 247 4/436 - 1379 687 287 7/417 21 1380 689 368 534 3/0 1381 1432 577 403 108 1382 2632 1307 5/496 84 1383 2202 1715 8/778 16- جمع 8208 4501 548 -   4- پيشنهادات -  اجراي استاندارد اجباري توليد و عرضه و بسته بندي و صادرات خرما - ايجاد پايانه هاي صادراتي اختصاصي خرما در استانهاي خرما خيز - ايجاد وب سايت تخصصي خرما در شبكه اينترنت - احداث و تجهيز واحدهاي بسته بندي مناسب و صنايع تبديلي پيشرفته در مراكز توليد خرما - اجراي طرح امكان سنجي نخيلات با تامين اعتبار مورد نياز از سوي سازمان مديريت و برنامه ريزي - تدوين شبكه مناسب توزيع با هدف حذف واسطه ها در راستاي حمايت از توليد كننده و مصرف كنندگان   جدول مقايسه اي ميزان صادرات كالاهاي غير نفتي از گمركات استان كرمان در سه ماهه اول سال 84 و مقايسه با مدت مشابه سال قبل نوع كالا وزن ارزش درصد تغييرات كشورهاي مقصد وزن ارزش پسته و مغر پسته 11756 418748283 43- 39- امارات -آلمان-دبي مصنوعات مسي 2339 72078729 23 132 چين - تايلند خرما 13 99641 50- 156 آمريكا - قزاقستان كشمش 5 35552 100 100 قزاقستان تاير و تيوپ 84 1265725 3- 5 تركمنستان گلاب (روغن گل ) 103/0 76647 96- 65- انگلستان - روسيه ساير مواد غذايي 95 816482 100 100 عراق - افغانستان كاشي ديوار 475 1068598 100 100 عراق - افغانستان مغز بادام 6/0 12817 100 100 هندوستان نخود 3/0 2563 100 100 آفريقاي جنوبي پلي اتيلن 47 542607 15 38 تركيه - تاجيكستان پشم و كرك 2 639936 95- 93- انگلستان - ايتاليا ساير محصولات معدني 823 1614123 100 100 ازبكستان روغن موتور 43 155520 100 100 پاكستان ساير كالاهاي صنعتي 1 74461 100 100 اردن - اتريش - تاجيكستان انار دانه 6/0 766 100 100 پاكستان سنگ و كنستانتره مولبيدن 20 10572679 100 100 روسيه جمع 15705 507805129 31- 31- -