بسمه تعالي

 وضعيت توليد پسته در ايران و جهان

اين محصول هم اينك در 22 استان كشور كشت مي شود كه استان كرمان به لحاظ سطح زيركشت و ميزان توليد ، رتبه اول را به خود اختصاص داده است . استانهاي يزد و خراسان به ترتيب با دراختيار داشتن 8 و 6 درصد باغ هاي بارور كشور در رتبه هاي دوم و سوم قرار دارند . مناطق عمده پسته خيز ايران شامل استان هاي كرمان ، يزد، خراسان ، اصفهان ، سمنان ، فارس ، قزوين ، مركز ي ، سيستان وبلوچستان و قم مي باشد. در ديگر مناطق نيز به طور محدود باغ پسته وجود دارد كه توسعة آ نها توجيه فني و اقتصادي ندارد.

توليد پسته ايران در نخستين برنامه توسعه اقتصادي (عملكرد سا لهاي زراعي 73-1369) 971 هزار تن بود كه در برنامه دوم (عملكرد سالهاي زراعي 1378-1374) به 941 هزار تن كاهش يافت. كاهش توليد پسته در برنامه دوم نسبت به برنامه اول براثر سرمازدگي ( سرماي ديررس بهاري) در بخش وسيعي از باغ هاي پسته استان كرمان در سال 1376 بوده است.

در برنامه سوم هد ف به جاي افزايش سطح زير كشت، افزايش عملكرد در واحد سطح، ارتقاءكيفيت محصول و توليد پسته بهداشتي و سالم بود تا صادرا ت پسته تقويت شود. به همين منظور پروژه هاي اصلا ح ساختار توليد پسته و بهبود كيفيت محصو ل پيش بيني شد.

بر اساس آخرين آماري كه سازمان خواربار و كشاورزي ملل متحد منتشر كرده است مهمترين كشورهاي توليد كننده پسته عبارتند از : ايران، آمريكا ، سوريه و تركيه . ميانگين سطح زيركشت جهاني پسته طي سال 1991 لغايت 2002 ، از 216 هزارتن به 437 هزارتن رسيده كه 47 % افزايش داشته است . با بررسي سطح زير كشت مشخص مي گردد كه اين افزايش نتيجه افزايش سطح زيركشت در دو كشور ايران و آمريكا مي باشد

 مناطق مستعد كشت پسته در ايران عبارتند از:

• استان هاي كرمان : شهرستانهاي رفسنجان، كرمان، سيرجان، زرند و شهر بابك

• يزد : شهرستانهاي اردكان، ميبد، مهريز، يزد، خاتم، تفت، بافق و ابركوه

• خراسان : شهرستانهاي بردسكن، فردوس، بيرجند، تربت حيدريه،خواف، قائن، كاشمر و گناباد

• اصفهان : شهرستانهاي اصفهان، كاشان، نائين، نطنز، اردستان و نجف آباد

• فارس : شهرستانهاي نيريز و شيراز

• سمنان : شهرستانهاي دامغان ، گرمسار و سمنان

• قزوين : شهرستانهاي بوئين زهرا و قزوين

• سيستان و بلوچستان : شهرستانهاي زاهدان و خاش

• قم : شهرستان قم

• مركزي : شهرستان ساوه

 تغيير بازارهاي هدف

تغيير بازارهاي صادرات در پي محدوديت هاي صورت گرفته است كه اتحاديه اروپا 8 سال پيش بر واردات پسته ايران اعمال كرده و هنوز كما بيش ادامه دارد. به علت محدوديت هايي و سخت گيريهايي كه اتحاديه اروپا براي اطمينان از سلامت و بهداشتي بودن ، سر راه پسته ايران قرار داده صادرات به اين اتحاديه به شدت افت كرده است به نظر مي رسد سخت گيريهاي اتحاديه اروپا و موانع موجود بر سر واردات پسته به كشورهاي عضو اين اتحاديه ايران را واداشته بازارهاي هدف خود را تغيير دهد و مشتريان تازه اي براي اين محصول صادراتي بيايد . البته مقررات آسانتر ورود پسته به كشورهاي حاشيه خليج فارس و آسياي جنوب شرقي در موفقيت ايران براي بازاريابي اين محصول نقش اساسي ايفا كرده است . بر اساس آمار گمرك ايران در 11 ماه سال 1384 نيمي از پسته صادراتي ايران به كشورهاي هنگ كنگ و امارات متحده عربي صادر شده كه تا كنون بازار قابل توجهي  براي ايران نبوده اند و دو كشور آلمان و اسپانيا  كه پيش از اين در صدر فهرست خريداران پسته ايران قرار داشتند كمتر از 100 ميليون دلار پسته از ايران خريداري نموده اند. در اين مدت امارات عربي متحده و هنگ كنگ هر كدام به ترتيب با بيش از 194 ميليون دلار و 117 ميليون دلار نيمي از پسته صادراتي ايران را خريداري كرده اند .آلمان با 94 ميليون دلار ، روسيه با حدود 36 ميليون دلار و اسپانيا با 21 ميليون دلار در رديف هاي بعدي قرار دارند. 

 معضلات پسته

مسئله آلودگي پسته كشور به افلاتوكسين يكي از مهمترين مسائل و معضلات اين محصول مي باشد كه علاوه بر به مخاطره انداختن سلامت و بهداشت افراد، تهديدي بسيار جدي براي صادرات اين محصول با ارزش مي باشد و همواره كشورهاي صادركننده پسته در راستاي رقابت در بازار بين المللي از اين حربه عليه ايران استفاده نموده اند . به منظور جلوگيري از به مخاطره افتادن صادرات پسته نياز مبرم به سرمايه گذاري در تحقيقات بر روي مسئله آلودگي به افلاتوكسين به صورت يكي از اولويت هاي تحقيقاتي مطرح بوده و جايگاه ويژه اي در صنعت پسته دارد.

جهت پيشگيري از آلودگي محصول به افلالاتوكسين رعايت موارد زير ضروري است :

- برداشت به موقع محصول

- خشك كردن سريع محصول پس از برداشت

- استفاده از انبارهاي مناسب و خشك

- مبارزه به موقع با آفات پسته

- رعايت بهداشت در ميادين ضبط، نگهداري و سورت پسته

- دقت در حمل و نقل پسته

- مخلوط نكردن پسته هاي سالم با پسته هاي آلوده زير درختي

 كشورهاي توليد كننده اين محصول  Countries Of Origin

This Table shows only a selection of the most important countries of origin:

در جدول زیرکشورهای مهم تولید کننده این محصول در کشورهای مختلف در مناطق مختلف جهان به چشم می خورد:

اخبار                                                                                             News:

Iran remains world's leading pistachio producer in 2006

ایران بزرگترین صادر کننده پسته در سال 2006

Pistachio accounted for Iran's major non-oil exports in the past nine months of the current Iranian calendar year (started March 21, 2006).

Pistachio product has a special importance in the agricultural production of some countries like Iran and contains large portion of their non-petroleum exportation. "Iran's share of pistachio export quantity of its non-oil exports in the recent years has hit something around 66 percent," ILNA news agency on Wednesday, quoted an official with Iran's Trade Promotion Organization as saying. Pistachio figures prominently among other nuts due to its nutritious value. Because of its high food value and favorable taste, planting pistachio trees has become common in other parts of the world.

According to the latest statistics released by the World Food and Agriculture Organization (FAO) affiliated to the United Nations, the pistachio production in the world stood at 501,000 metric tons in 2005, Iran producing 38 percent of the world production ranked first during the year. The U.S. with a production of 28 percent, Syria with 12 percent, Turkey with 12 percent, China with seven percent, and Greece with two percent took other places after Iran.

Despite the fact that Iran ranks first in the world in terms of pistachio production, harvested area and exports, it does not enjoy such a high position in global marketing due to exporting challenges. Iranian pistachio is considered the best in the world in terms of its taste and flavor. Kerman Province is the main center of pistachio production in Iran.

 در سال اخیر که از 21 ماه مارس 2006 آغاز شده است پسته عمده ترین کالای صادراتی (غیر نفتی) ایران محسوب می شود.به علت بازده اقتصادی این محصول، پسته نقش خاصی در تولیدات کشاورزی کشورهایی همچون ایران داردو قسمت عمده ای از صادرات غیر نفتی این کشور را در بر می گیرد و یکی از مسئولین سازمان توسعه تجارت اعلام کرده است که این محصول به علت ارزش غذایی اش نسبت به بقیه محصولات آجیلی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و کاشت این محصول در بسیاری از نقاط جهان رایج شده است.                                                                               

بر طبق آخرین آمار سازمان جهانی غذا و کشاورزی تولید جهانی  پسته در سال 2005 ،501000 تن بوده است  که سهم  ایران 38 درصد بوده است که اولین تولید کننده این محصول در جهان محسوب می شود.بعد از ایران آمریکا با 28 درصد ، سوریه و ترکیه با 12 درصد ، چین با 7 درصد و یونان با دو درصد سهم در تولید جهانی از عمده تولیدکنندگان این محصول محسوب می شود.                     

علی رغم اینکه ایران اولین تولید کننده این محصول در جهان محسوب می شود اما موقعیت مناسبی در بازار های جهانی  به علت مشکلات صادرات این محصول ندارد.پسته ایران از نظر  طعم و مزه بهترین نوع در جهان محسوب می شود و استان کرمان مهمترین استان تولید کننده پسته در ایران به شمار می رود.                                                                                                         

بزرگترين وارد كنندگان پسته از ايران طي سالهاي 1384-1380

نمودار مقايسه ارزش واردات بزرگترين واردكنندگان پسته از ايران طي سالهاي

1384-1380

بررسي وضعيت صادرات پسته ايران

صادرات پسته ايران از سال 1312 آغاز و در سال 1319 توسط دوتن از تجار ، اولين محموله پسته ايران به بازار آمريكا روانه گرديد . در حال حاضر خريداران عمده پسته ايران عبارتند از كشورهاي آلمان ، ايتاليا، ژاپن، فرانسه، لوكزامبورگ، امارات متحده عربي، اسپانيا، هنگ كنگ ، بلژيك ، مكزيك، كانادا، هندوستان، چين، روسيه و كشورهاي آسياي ميانه.

برنامه ريزي در جهت ارتقاء سطح كيفي و نيز توان توليد پسته در كشور، از مهمترين برنامه هاي اين بخش مي باشد . مكانيزه كردن شيوه هاي توليد و به كار گيري شيوه هاي جد يد توليد و دفع آفات و توسعه اراضي زيركشت مي تواند توليد پسته و كيفيت آن را افزايش دهد و توان بالقوه صادراتي كشور را افزايش دهد.

امروز ايران اولين صادركننده پسته در جهان محسوب مي شود . صادرات پسته ايران در سال1384 بيش از 140 هزارتن و به ارزش 823 ميليون دلار بالغ گرديد كه نسبت به سال 1382 از نظر وزني 7/8 درصد  و از نظر ارزشي 5/54 درصد افزايش داشته است. صادرات پسته در 6 ماه اول سال جاري (1385) به 3/55 هزار تن رسيد كه نسبت به مدت مشابه سال قبل (5/37 هزار تن ) 1/47% افزايش وزني داشته است . ارزش اين ميزان صادرات 357 ميليون دلار مي باشد كه نسبت به مدت مشابه سال قبل. (183 ميليون دلار) 4/94 % درصد افزايش نشان مي دهد.

صادر کنندگان عمده پسته جهان

وارد کنندگان عمده پسته جهان

  نشست شوراي مشترك تجاري ايران و روسيه

اولين نشست شوراي مشترك تجاري ايران و روسيه در محل "اتاق بازرگاني و صنعتي روسيه" در مسكو برگزار شده است. هدف اين اجلاس، انجام مذاكرات مستقيم ميان نمايندگان شركتهاي تجاري روس و ايراني اعلام شده است. يوري پتروف نايب رييس اتاق بازرگاني روسيه در آغاز نشست با تاكيد بر اهميت تحكيم روابط تجاري دو كشور گفت: توقع داريم كه نتيجه مذاكرات بين بازرگانان دو كشور افزايش محسوس تعداد قراردادها باشد. وي با اشاره به رشد اقتصادي روسيه گفت: اين رشد موجب رقم هفت درصد توليد توليد ناخالص ملي شده‌است، وي لزوم جذب سرمايه‌هاي خارجي بيشتر به كشور خود را خاطرنشان كرد. پتروف زمينه‌هاي همكاري ايران و روسيه را برشمرد و رشته نفت و گاز را مهمترين آنها دانست. وي افزود: نهمين اجلاس نوبتي اتاقهاي بازرگاني ايران و روسيه در سال جاري در "ساراتف" روسيه برگزار مي‌شود. تشويق امور تجارت در حاشيه درياي خزر و جذب اتاق‌هاي استاني روسيه به آن مهمترين موضوع مورد بحث اين نشست خواهد بودنايب رييس اتاق بازرگاني روسيه به همكاري موفق دو كشور در پيشبرد "راهگذر بين‌المللي شمال - جنوب" و شركت اتاق‌هاي مناطق روسيه در اين پروژه اشاره كرد. وي از ديگر زمينه‌هاي همكاري تجاري دو كشور به ماشين‌سازي ، حمل و نقل و فناوري پيشرفته اشاره كرد كه ظرفيت روسيه در آنها بسياربالا است. اين مقام روس لزوم بهينه‌سازي واحدهاي صنعتي ساخته شده توسط شوروي سابق در ايران از جمله ذوب آهن اصفهان، نيروگاههاي حرارتي اصفهان و اهواز و... را يادآور شد. عبدالحميد اسديان مدير كل دفتر بازرگاني سازمان توسعه و تجارت نيز با ابراز خرسندي از اولين نشست تجاري ايران و روسيه گفت: همكاري اقتصادي با روسيه، كشور بزرگ همسايه ايران جزو اولويت‌هاي ما است. با اين وجود روند اين همكاريها اندك است ، حجم واردات ايران از روسيه سالانه يك ميليارد دلار و صادرات ‪ ۲۰۰ميليون دلار است .وي اقلام وارداتي از روسيه را فولاد، چوب، پروفيل و كاغذ روزنامه خواند و گفت ايران نيز كشمش، خرما، پسته و رب گوجه فرنگي به روسيه صادر مي‌كند. اسديان گفت: ظرفيت هر دو كشور به مراتب بيشتر از اين اقلام است و بايد روابط اقتصادي ما در سطح بالاي روابط سياسي دو كشور قرار گيرد چراكه هردو كشور بسوي اقتصاد آزاد حركت و براي جلب سرمايه‌هاي خارجي تلاش مي‌كنند. غلامرضا انصاري سفير ايران در روسيه نيز با اشاره به ديدار سال گذشته خود از آستراخان و بندر "اوليا"، گفت: اين بندر هنوز فاقد تاسيسات لازم براي مراجعين و تجار است ، آنها مجبورند زير برف و باران منتظر انجام تشريفات گمركي باشند. سفير ايران همچنين عوارض گمركي در روسيه را براي تجار ايراني "بالا" دانست كه بر هزينه و قيمت اجناس تاثير منفي خواهد گذاشت. انصاري گفت: رانندگان ايراني هنوز هم قادر نيستند بصورت مستقيم از روسيه و از طريق داغستان و آذربايجان به كشور خود بروند كه مشكل اساسي حمل و نقل جاده‌اي بوده و بايد هر چه زودتر رفع شود. وي از سوي ايران براي كمك همه جانبه براي رفع اين مشكلات ابراز آمادگي كرد و خواستار تسهيل مراحل تشريفات صدور ويزا در روسيه براي رانندگان و تجار ايراني شد. سفير ايران در روسيه گفت: اگر راه ايران به روسيه از طريق داغستان گشوده شود قيمت اجناس صادراتي كاهش خواهد يافت. بعد از جلسه افتتاحيه، بازرگانان روسيه و ايران كه تعداد آنها حدود ‪ ۳۰نفر بود به مذاكرات اختصاصي پرداختند. هيات بازرگاني ايران امشب راهي تهران خواهد شد. تصميم به تشكيل اين شوراي مشترك هنگام ديدار مقامات دوطرف در ‪ ۲۹نوامبر ‪ ۲۰۰۶در تهران اتخاذ شده بود.

 اسامي خريداران پسته كشور هاي مختلف 

         Pistachio Buyers:

                   Exhibition نمايشگاه   

 Related books:             كتابهاي مربوط

Pistachio Production Manual  راهنماي توليد پسته

                               Author: Louise Ferguson

                               Binding: Spiral

                               Copyright: 2005

                               Edition: 1st

                               Publisher: UC Fruit and Nut Research